“Durf het gesprek aan te gaan”
Hoe bereid je toekomstige artsen niet alleen voor op het behandelen van ziekte, maar ook op het voorkomen ervan? Dat is precies waar Student & Leefstijl zich voor inzet. Vanuit die gedeelde visie vinden Student & Leefstijl en BKV.jobs elkaar, met een gezamenlijke aandacht voor thema’s als vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en toekomstbestendige zorg. De zorg krijgt steeds vaker te maken met chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en obesitas, waarbij leefstijl een belangrijke rol speelt. Toch krijgt leefstijl binnen de geneeskundeopleiding volgens veel studenten nog niet de aandacht die het verdient. Charlotte Aarts (25), bijna afgestudeerd geneeskundestudent en actief binnen Student & Leefstijl, wil daar verandering in brengen. “Wij leren heel goed hoe we ziekten moeten behandelen”, vertelt Charlotte. “Maar veel minder hoe we kunnen voorkomen dat mensen überhaupt patiënt worden. Terwijl juist daar een enorme kans én verantwoordelijkheid ligt voor de zorgverlener van de toekomst.”
Bijna arts én actief voor leefstijlonderwijs
Charlotte studeert geneeskunde in Nijmegen en zit momenteel in haar laatste coschap bij een fertiliteitskliniek in Den Bosch. Over twee weken studeert ze af. Sinds september is ze daarnaast actief binnen Student & Leefstijl, waar ze verantwoordelijk is voor acquisitie en externe relaties. “Ik vind het heel leuk om contact te maken met mensen en organisaties die hetzelfde enthousiasme hebben over leefstijl als ik”, vertelt ze. “Je ontmoet ontzettend veel mensen binnen én buiten de medische wereld. Dat levert zoveel nieuwe inzichten op.”
Hoewel ze haar rol uitdagend noemt, haalt ze juist veel energie uit het opbouwen van samenwerkingen en het verbinden van studenten met organisaties die zich inzetten voor preventie en leefstijl.
Wat is Student & Leefstijl?
Student & Leefstijl is een landelijke studentenorganisatie vóór en dóór geneeskundestudenten. De organisatie zet zich in voor meer leefstijlonderwijs binnen het geneeskundecurriculum en wil leefstijl en preventie structureel verankeren in de opleiding van toekomstige zorgprofessionals. Volgens Charlotte ligt de focus binnen de opleiding nu nog sterk op medische problemen en behandelingen, zoals medicatie en operaties. “Maar we staan veel minder stil bij de vraag: hoe voorkom je dat iemand ziek wordt?”
De organisatie wil toekomstige zorgprofessionals beter voorbereiden op gesprekken over leefstijl in de spreekkamer. Denk aan onderwerpen als voeding, beweging, slaap, stress en verslaving.
“Het gaat niet alleen om weten wat gezond is”, legt Charlotte uit. “Je moet ook leren hoe je daarover het gesprek voert met patiënten. Hoe kaart je het aan? Hoe motiveer je iemand? Welke sociale, economische en psychologische factoren bepalen of iemand gezonde keuzes kan maken? Dat missen studenten nu vaak nog.”
Van SELF-cursus tot Leefstijltour
Om studenten hierin verder te helpen organiseert Student & Leefstijl aanvullende activiteiten naast de reguliere opleiding. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de SELF-cursus (Students Experienced in Lifestyle and Food), een achtweekse verdiepingscursus waarin studenten zich verdiepen in thema’s als voeding, leefstijl, duurzaamheid en gedragsverandering.
Daarnaast organiseert de stichting de Leefstijltour: interactieve bijeenkomsten op verschillende universiteiten waarbij studenten, zorgprofessionals en experts met elkaar in gesprek gaan over actuele leefstijlthema’s. De bijeenkomsten richten zich niet alleen op geneeskundestudenten, maar brengen ook studenten uit paramedische opleidingen samen, zoals fysiotherapie, psychologie, diëtetiek en bewegingswetenschappen. “We willen juist meer interactie en discussie creëren”, vertelt Charlotte. “Niet alleen luisteren naar een college, maar echt met elkaar nadenken over waar de knelpunten zitten en hoe het beter kan.”
Waarom dit juist nú belangrijk is
Volgens Charlotte wordt het steeds moeilijker om gezonde keuzes te maken. “Kijk alleen al naar wat er in de supermarkt ligt”, zegt ze lachend. “Zelfs als je je erin verdiept, zie je soms door de bomen het bos niet meer. Het wordt steeds moeilijker om gezonde keuzes te maken.” Juist daarom vindt ze het belangrijk dat artsen en toekomstige artsen beschikken over een stevige wetenschappelijke basis rondom leefstijl en preventie. “Als wij het al lastig vinden om de juiste keuzes te maken, hoe kun je dat dan van patiënten verwachten?”
Daarnaast ziet ze dagelijks in de praktijk hoeveel invloed leefstijl heeft op gezondheid. Tijdens haar coschap binnen de fertiliteitskliniek merkt ze bijvoorbeeld hoe groot de impact van leefstijl is op vruchtbaarheid. “Als je je eenmaal met leefstijl bezighoudt, ga je het overal terugzien.”
“Durf het gesprek aan te gaan”
De belangrijkste boodschap die Charlotte wil meegeven aan geneeskundestudenten en jonge artsen is eigenlijk heel simpel. “Durf het gesprek aan te gaan.” Volgens haar hoeft een gesprek over leefstijl niet perfect te zijn om waardevol te zijn. “Soms is alleen het onderwerp benoemen al genoeg om iemand aan het denken te zetten.” Daarbij benadrukt ze dat leefstijl veel breder is dan alleen voeding of sporten. “Kijk echt naar wie er tegenover je zit. Waar ligt iemands motivatie? Waar zit de winst? Voor de één zit dat in beweging, voor de ander juist in voeding of stress.”
Van bewustwording naar implementatie
Voor de komende jaren wil Student & Leefstijl zich nog sterker richten op structurele implementatie van leefstijlonderwijs binnen universiteiten. Daarom werkt de stichting met een netwerk van implementatieambassadeurs. Deze ambassadeurs vertegenwoordigen binnen hun eigen universiteit de stem van studenten op het gebied van leefstijl en preventie. Zij worden gekoppeld aan docenten of professoren die zich al bezighouden met leefstijlgeneeskunde en helpen om leefstijlonderwijs onder de aandacht te brengen bij curriculumcommissies, onderwijsherzieningen en beleidsvergaderingen.
“Er is op veel plekken enthousiasme voor leefstijlgeneeskunde”, vertelt Charlotte. “De uitdaging zit vaak niet in de motivatie, maar in de implementatie. Met deze ambassadeurs hopen we dit te bereiken.”
Studenten verbinden met de praktijk
Naast onderwijs en evenementen wil Student & Leefstijl ook een brug slaan tussen studenten en het werkveld. Via samenwerkingen, socials, nieuwsbrieven en evenementen komen studenten in contact met artsen, organisaties en initiatieven binnen de leefstijlgeneeskunde. “Wij proberen studenten te laten zien wat er allemaal mogelijk is”, vertelt Charlotte. “En hoe groter ons netwerk wordt, hoe sterker onze stem ook wordt richting universiteiten.”
Voor Charlotte is het uiteindelijke doel helder. "Wij hopen dat toekomstige artsen gezondheid niet alleen benaderen vanuit ziekte en behandeling, maar ook vanuit preventie, gedrag en leefstijl. Op het moment dat dat vanzelfsprekend onderdeel is van iedere geneeskundeopleiding, hebben wij ons doel bereikt."
Bij BKV.jobs volgen we ontwikkelingen die bijdragen aan de zorgprofessional van morgen met interesse. De inzet van Student en Leefstijl laat zien hoe studenten vandaag al meedenken over de toekomst van de zorg. We bedanken Charlotte voor haar openhartige verhaal en kijken uit naar de verdere ontwikkelingen van dit initiatief.