Zijn ANIOS steeds moeilijker te vinden?

Ze zijn er nog steeds. Gedreven, betrokken en vakinhoudelijk sterk. Tegelijkertijd zien we dat veel ANIOS vaker twijfelen, bewuster kiezen en kritischer kijken naar hoe zij hun loopbaan willen vormgeven. In aflevering 5 “De verloren ANIOS”, onderdeel van de podcastserie “ANIOS gezocht”, blikken Doris van der Heijden en Hesther Elzinga vooruit: wat is er nodig om jonge dokters te blijven binden aan het vak? En misschien wel belangrijker: waarom haken basisartsen af, terwijl het vak zelf nog steeds zoveel betekenis geeft?

In deze aflevering spreken zij met een ANIOS-panel, een jonge arts die op een belangrijk kruispunt in zijn loopbaan staat, en met opleiders en experts. De conclusie is genuanceerd: het gaat zelden om de inhoud van de geneeskunde, maar vaak om de manier waarop het werk is ingericht en begeleid.

Begrip voor twijfel

Het ANIOS-panel trapt af met iets wat veel opleiders herkennen: jonge artsen zijn niet minder gemotiveerd of minder bevlogen, maar zoeken wel vaker naar zekerheid, perspectief en balans.

De panelleden benoemen drie punten die blijven terugkomen:

1. Het gesprek gaat vooral over randvoorwaarden, niet over het vak zelf.

2. Veel artsen herkennen momenten van twijfel. Dat is niet vreemd, maar menselijk.

3. Erkenning is essentieel: gezien worden als professional in ontwikkeling.

Juist wanneer erkenning ontbreekt, kan werk zwaarder voelen dan nodig. Terwijl goede begeleiding en aandacht het verschil kunnen maken tussen volhouden en vastlopen.

Twijfel als onderdeel van ontwikkeling

Vervolgens vertelt een jonge arts over zijn overweging om na drie jaar klinisch werk een andere richting te verkennen. Niet uit onwil, maar omdat hij wil onderzoeken waar hij het beste tot zijn recht komt.

Hij benoemt drie aandachtspunten:

• Variatie: de wens om het werk breder en afwisselender in te richten.

• Autonomie: ruimte om af te wijken van protocollen en eigen accenten te leggen.

• Werksfeer: het belang van samenwerking, instappen en oog voor elkaar.

Opvallend is dat hij de zorg niet verlaat. Hij blijft binnen het zorgdomein actief, maar kiest voor een rol waarin hij zijn medische kennis op een andere manier inzet. Zijn motivatie blijft dezelfde: maatschappelijke impact maken, met energie en plezier.

Reflectie en regie

Veel ANIOS herkennen deze fase. Twijfel, vragen over de toekomst en het gevoel “even stil te staan” horen bij een loopbaan in ontwikkeling. Juist dan is het waardevol om bewust te reflecteren en regie te nemen, voordat richting verdwijnt.

Daarom wordt in deze podcast ook het gratis loopbaangesprek van BKV genoemd. Een laagdrempelig gesprek voor artsen die willen verkennen waar ze staan, wat hen drijft en welke vervolgstappen bij hen passen — binnen én buiten het ziekenhuis. Het gratis loopbaangesprek helpt je om overzicht en richting te krijgen, zonder dat daar meteen grote beslissingen aan vastzitten.

“Cultuur weegt zwaarder dan salaris”

Dan raakt de podcast opnieuw die gevoelige snaar: de cultuur waarin artsen werken. Claire Loots (huisarts) en Heleen Esser (trainer), oprichters van Stichting Leading Doctors, leggen uit waarom cultuur zo bepalend is en tegelijk zo ongrijpbaar lijkt.

Cultuur is “hoe we de dingen hier doen”. Vaak onuitgesproken, maar voelbaar. Onderzoek laat zien dat een gezonde cultuur minstens zo belangrijk is als salaris of status. Onderwerpen als respect, gelijkwaardigheid en open communicatie bepalen of mensen zich veilig voelen om te leren en te groeien.

Het goede nieuws: cultuur is geen vast gegeven. Door open en moedige gesprekken, aandacht voor sociale veiligheid en voorbeeldgedrag van leidinggevenden kan er veel veranderen.

Oplossingen die perspectief bieden

De aflevering blijft niet hangen in analyse. Door de aflevering heen worden meerdere concrete oplossingsrichtingen genoemd:

1. Meer structuur in het ANIOS-schap
   Nieuwe opleidingsinitiatieven, zoals overdraagbare EPA’s, geven duidelijkheid en erkenning voor wat ANIOS leren en bijdragen.

2. Aandacht voor begeleiding en feedback
   Veel ANIOS ervaren een spanningsveld: eerst is het fijn dat de feedbackdruk wegvalt na de opleiding, maar later slaat dat om in losgelaten worden. Er is behoefte aan niet alleen beoordelen, maar begeleiden. Weten waar je staat en waar je naartoe kunt groeien.

3. Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
   De ene ANIOS is de andere niet. Maatwerk, variatie en ontwikkelmogelijkheden houden het werk uitdagend. Een “ANIOS-programma” waarin je groeit (in onderwijs, ontwikkeling, onderzoek, leiderschap of andere taken) kan het verschil maken.

4. Generaties verbinden
   Door begrip en dialoog ontstaat samenwerking. De gedeelde motivatie (goede zorg leveren) vormt daarbij de basis.

Dus: zijn ANIOS moeilijker te vinden?

Misschien niet. Ze zijn vooral kritischer, bewuster en betrokken. Veel jonge artsen willen zich blijven inzetten voor de zorg, maar wel op een manier die past bij hun leven, talenten en toekomst.

De aflevering eindigt daarom hoopvol. Want wat blijft opvallen, is de wil: van coassistent tot specialist om het vak goed te doen, samen te leren en te blijven verbeteren. Of, zoals het treffend wordt samengevat: never waste a good crisis.

De zoektocht naar de ANIOS gaat door. En de weg vooruit begint vaak bij iets eenvoudigs én wezenlijks: aandacht voor ontwikkeling, ruimte voor gesprek en oog voor elkaar.

Gratis loopbaangesprek: de eerste stap naar duidelijkheid

Twijfel je over je volgende stap als ANIOS? Of wil je sparren over wat écht bij je past? Plan dan een gratis en vrijblijvend loopbaangesprek met een van onze adviseurs. Samen breng je jouw wensen, mogelijkheden en kansen in kaart, zodat je gericht keuzes kunt maken. Zet vandaag de eerste stap richting een loopbaan die bij je past.